Agresja

Agresja

Wstęp

Żyjemy w epoce pełnej zagrożeń. Serwisy informacyjne mnożą doniesienia o falach terroru, aktach okrucieństwa, wojnach toczących się w różnych rejonach świata. Stojąc wobec tych faktów zastanawiamy się dlaczego tak się dzieje. Co to jest przemoc i agresja .Jakie są przyczyny jej powstawania ? u kogo można ją najczęściej zaobserwować ? Zachowania agresywne można zaobserwować u coraz to młodszych ludzi, a w ostatnich latach obserwuje się niepokojące zmiany w zachowaniu się dzieci. Mnożą się konflikty rozwiązywane przez dzieci siłą .To jest bardzo niepokojące zjawisko. Oczywiście zjawisko agresji daje się także zauważyć wśród dorosłych ludzi. Przykładem takich zachowań agresywnych są bójki kibiców piłkarskich na stadionach, napady na osoby w celach rabunkowych itp. Co to jest ta agresja i skąd ona się bierze. Warto przeczytać ten artykuł żeby się czegoś więcej dowiedzieć o tym niepokojącym zjawisku współczesnych czasów.

Definicja agresji

Naukowcy którzy zajmowali się zjawiskiem agresji różnie ją definiują . Od agresji ujmowanej jako zachowanie , odróżniamy agresywność , która jest rozumiana jako względnie trwała gotowość do reagowania agresją . Jest to cecha osobowości . Dla wielu psychologów agresywność jest ściśle związana z frustracją , lecz może ona być także spowodowana innymi przyczynami jak np . głębokie niezadowolenie z niezaspokojonej potrzeby miłości lub poczucia braku własnej wartości Agresywność zmienia się na przełomie życia człowieka wykazując największe nasilenie w młodości . Jeżeli chodzi o agresję ujmowaną jako zachowanie człowieka , to każda z dyscyplin zajmująca się zachowaniem a więc psychologia , pedagogika , socjologia , filozofia wprowadza swoje pojęcie , ale we wszystkich tych pojęciach agresja traktowana jest za zło tylko wtedy gdy jest agresją prowadzącą do niszczenia życia , kiedy jest ona odpowiednio ukierunkowana staje się siłą napędową do doskonalenia siebie i innych.

Geneza agresji

Wśród psychologów, etiologów , filozofów brak jest zgody na to , czy agresywność jest wrodzonym instynktem , czy też jest ona kulturowo wyuczonym nawykiem. spór ten toczy się już od stuleci. Jednym z pierwszych , który zwrócił uwagę na zachowania agresywne jako przejaw określonego instynktu był P. Bovet. Dowodem istnienia instynktu walki jest wyraźna przyjemność jaką sprawia chłopcom w wieku 9 – 12 lat prowadzenie bójek . Inną teorią uznającą , że zachowaniem ludzi rządzi instynkt jest teoria Z. Freuda. Jest to najbardziej znana teoria. W teorii tej główne miejsce zajmuje instynkt życia , instynkt śmierci natomiast w postaci agresji skierowany jest przeciwko otaczającemu światu . Agresja jest też to reakcja na frustrację , stwierdzili naukowcy w latach trzydziestych. Stwierdzili oni , że frustracja zawsze wywołuje agresję . Czy tak jest rzeczywiście i jakie są inne teorie na powstawanie tego zjawiska? Agresja może być też nabytym popędem a więc takim wyuczonym zjawiskiem , agresja może też być nawykiem a więc zachowaniem utrwalonym , które jest w pełni zautomatyzowane.

Uwarunkowania zachowań agresywnych

Na powstawanie i przebieg agresywnego zachowania się mają wpływ różnorodne czynniki, które były przedmiotem szeregu badań. w szczególności chodzi tu o takie czynniki obiektywne jak ; płeć , wiek , budowa fizyczna oraz niektóre zaburzenia nerwowe i umysłowe. Badania dowodzą także , że częstość i intensywność zachowań agresywnych zależy między innymi od płci danego osobnika Wyniki badań przeprowadzonych u dzieci przemawiają za tym , że zachowania agresywne występują częściej u chłopców niż u dziewcząt . Jest to spowodowane nie tylko różnicami biologicznymi , lecz także zależy od przebiegu uczenia się , nabywania nowych doświadczeń życiowych , ulegania różnym wpływom wychowawczym . Innym z takich czynników wpływających na agresywne zachowanie są role społeczne. Małe dziecko identyfikuje się najczęściej ze swoimi rodzicami a zwłaszcza z rodzicem tej samej płci , dlatego chłopcy podpatrując cechy męskie u swojego ojca są bardziej agresywni niż dziewczęta .

Inne przyczyny zachowań agresywnych

Według naukowców agresywne zachowanie zależne jest od wieku . Wzrost zachowań agresywnych zaczyna się zwiększać koło trzeciego roku życia , gdy zwiększa się ilość kontaktów z innymi dziećmi .Pod wpływem procesu wychowania u dziecka zaczynają się wytwarzać hamulce, które przyczyniają się do zmniejszania częstości tego rodzaju zachowań agresywnych. Szereg autorów doszło do wniosku , że środowisko w którym się dziecko wychowuje wpływa w zasadniczy sposób na zachowanie agresywne u dzieci . Dzieci które widzą na co dzień jak ojciec bije matkę, modelują taki rodzaj zachowania i w przyszłości tak samo robią . Budowa fizyczna także przyczynia się do agresywnego zachowania się . Większe skłonności do takiego zachowania mają osoby dobrze zbudowane , przewodzące w grupie. Agresywne zachowanie może także występować u osób chorych u osób z chorobami nerwowymi i umysłowymi

Agresywne dzieci

Gabrysia P.

Gabrysia P. ma 13 lat. Głównym problemem w jej przypadku jest niedostosowanie społeczne przejawiające się w agresywnym zachowaniu oraz trudności w nauce. Dziewczynka mieszka w małym mieście . W wolnym czasie dziewczynka najchętniej ogląda programy telewizyjne . Nieprzychylnie odnosi się do swoich rówieśników jak i do osób dorosłych. Często wymyśla innym, złośliwie przezywa .Protestuje gdy zakazuje jej się robić na co ma ochotę . Protest ten często przejawia się w tym , że dziewczynka krzyczy na innych , trzaska drzwiami . W okresie wczesnego dzieciństwa opiekowała się nię tylko matka , ojciec się nią zupełnie nie interesował , często przychodził do domu pijany. Atmosfera w domu była konfliktowa i napięta . Kiedy Gabrysia miał trzy lata ojciec odszedł do innej kobiety . Matka jest osoba nerwową i wybuchową . Dziewczynka zaś jest osoba ,która nie przejawia agresji fizycznej . Jedyna forma agresji u niej to agresja słowna. Wrogo jest nastawiona do wielu ludzi , przy czym długo pamięta o przykrościach które jej ktoś wyrządził .Dziewczynka denerwuje się szybciej ni z jej rówieśnicy . Nigdy nie zastanawia się nad swoim postępowaniem .

Grzegorz F.

Grzegorz F. mieszka z rodzicami w dużym mieście . Jest chłopcem niskim i szczupłym . Nie wygląda na swoje 16 lat. Obydwoje rodzice ciągle pracują , żeby zarobić na utrzymanie swoje i dzieci . W szkole chłopiec nie należy do dobrych uczniów. Ma skłonności do kłótni , operuje przy tym podniesionym głosem a nawet krzykiem . Nie słucha poleceń nauczycieli ,wykłóca się o wszystko . Już od wczesnego dzieciństwa Grzegorz był dzieckiem słabym i chorowitym. Jego rozwój był także opóźniony . Choroba powoduje , że Grzegorz ma zaległości w nauce a nikt mu w tej nauce nie pomaga , ani ojciec ani matka . Chłopiec nie potrafiąc sobie z tymi zaległościami poradzić okazuje na lekcji swoje niezadowolenie głośnym komentarzem skierowanym w stosunku do prowadzącego lekcję nauczyciela .W stosunku do swoich rówieśników chłopiec także przejawia agresję werbalną .W stosunku do rodziców chłopiec zachowuje się tak samo , wychodzi z domu jak mu się coś nie podoba , arogancko odpowiada , trzaska drzwiami ,wykłóca się o wszystko . Nie przejawia agresji fizycznej .

Robert C.

Robert C. ma 8 lat . Jest dzieckiem o opóźnionym rozwoju umysłowym i społecznym .Mieszka wraz z kochającymi go rodzicami w średnim mieście . Obecnie Robert już po raz trzeci powtarza klasę zerową . Ma trudności z analizą i syntezą wyrazów , zdolnością rozumienia oraz ze sprawnością ruchową , Jest bardzo zadziorny i drażliwy Jeżeli kontaktuje się z rówieśnikami to reaguje agresywnie .Dzieci się go boją i odsuwają się od niego. W rodzinie jest dobrze , nie ma alkoholizmu , narkomanii , bezrobocia , rodzice darzą miłością siebie wzajemnie i Roberta . Materialnie też układa im się nieźle , no ale choroba Roberta daje się rodzinie we znaki Rodzice sami bez odpowiedniej pomocy nie dali by sobie rady w wychowaniu syna dlatego korzystają z rady specjalistów , chodzą z nim na zajęcia specjalistyczne oraz współpracują z nauczycielami przedszkola . Czy ta forma współpracy przyniesie oczekiwane rezultaty? Rodzice stosują wobec Roberta stałe i jednomyślne metody wychowawcze gdyż widzą , że tylko wspólny front działania wobec Roberta przynosi poprawę w zachowaniu syna .

Wnioski

Analizując dane poszczególnych dzieci , ich sytuację można stwierdzić , że przedstawione pokrótce przypadki danych dzieci są jakby potwierdzeniem tego o czym pisali naukowcy , że są po prostu pewne czynniki które powodują agresywne zachowania się . Są to i czynniki wychowawcze , brak zainteresowania ze strony rodziców , pijaństwo , są to także choroby przewlekłe . które przyczyniają się do zaległości w nauce , to z kolei rodzi agresję u dzieci , bo taka sytuacja przerasta możliwości dziecka . Mogą to być także choroby umysłowe , opóźniony rozwój z tego powodu i mimo tego , że rodzina funkcjonuje całkiem prawidłowo to jednak pomoc takiej rodzinie staje się niezbędna , gdyż sami rodzice nie dadzą sobie rady z wychowaniem takiego dziecka . Tych czynników powodujących agresję jest wiele i trzeba zrobić wszystko , żeby do głosu doszły czynniki ułatwiające wychowanie bez modelowania zachowań agresywnych . Takim istotnym czynnikiem jest normalnie funkcjonująca rodzina , gdzie dziecko nie ma przykładów takich zachowań . Oczywiście nic nie poradzi się na niektóre czynniki którymi są np przewlekłe choroby , ale na inne czynniki prawidłowo funkcjonująca rodzina ma duży wpływ .