Toksyczni rodzice

Kiedy mamy problemy w dorosłym życiu, w naszym małżeństwie, w karierze zawodowej, kiedy nie potrafimy podjąć decyzji, zastanawiamy się nad źródłem naszych kłopotów. Trudno nam dostrzec, jak stosunki z naszego domu rodzinnego, wpłynęły na nasze życie. Nasi rodzice zasiali w nas „ziarna”, które rosły wraz z nami. Nieraz były to ziarna miłości, szacunku dla drugiego człowieka, wolności, ale może to były również ziarna strachu, braku pewności siebie, niskiej samooceny lub poczucia winy.

Rodzice nasi być może przeżyli okres II wojny, kiedy żyli w stałym strachu o własne życie, być może przeżyli okres stalinizmu lub innych rewolucyjnych zmian, być może żyli w skrajnie biednej rodzinie lub w rodzinie patologicznej. Oni, będąc dziećmi, nie zaznali poczucia bezpieczeństwa, może nauczyli się wówczas, że tylko agresywną postawą można coś zdobyć. Może w swoim dzieciństwie nie zaznali  prawdziwej miłości, nie nauczyli się wówczas, jak wychowywać swoje dzieci w atmosferze miłości i poczucia bezpieczeństwa. Ludzie ci przekazali negatywne wzorce swoim dzieciom, nie zdając sobie sprawy, jaką wyrządzili im krzywdę.

Wiele lat temu, będąc dorosłą osobą, znalazłam się ze znajomym w sytuacji, kiedy nie wiedzieliśmy, co powinniśmy zrobić. Wtedy usłyszałam „Wiesz, kiedy nie wiem, co powinienem zrobić, myślę, co zrobiłaby moja Matka w podobnej sytuacji” . Słowa te wypowiedziane przez młodego, przystojnego mężczyznę, wywołały u mnie chwilę refleksji.

Rola, jaką rodzice wywierają na przyszłe życie swoich dzieci, wspaniale została omówiona w książce Toksyczni rodzice Susan Forward. Jeśli odpowiesz pozytywnie na niektóre z przytoczonych niżej pytań, przeczytaj tę książkę, prawdopodobnie zrozumiesz wówczas swoje zachowania w różnych sytuacjach.

Twój związek z rodzicami, kiedy byłeś dzieckiem:

  1. Czy rodzice mówili Ci, że jesteś niedobry lub bezwartościowy? Czy ciągle Ciebie krytykowali, mówili, że nie poradzisz sobie w różnych sytuacjach lub używali wyzwisk?
  2. Czy rodzice bili Ciebie lub spotkałeś się z aktami przemocy fizycznej względem rodzeństwa lub jednego z rodziców?
  3. Czy Twoi rodzice pili alkohol? Czy czułeś się przestraszony lub zawstydzony z tego powodu?
  4. Czy rodzice Twoi przeżywali ciężkie depresje lub zamykali się przed Tobą z powodu swoich emocjonalnych problemów?
  5. Czy musiałeś opiekować się rodzicami z powodu ich problemów?
  6. Czy rodzice zrobili coś, co miało być utrzymane w tajemnicy? Czy byłeś w jakiś sposób napastowany seksualnie?
  7. Czy w Twojej rodzinie panowała napięta atmosfera, częste były kłótnie pomiędzy rodzicami lub ataki agresji jednego z nich?
  8. Czy zwykle bałeś się swoich rodziców? Czy bałeś się wyrazić złość na swoich rodziców, powiedzieć o swoich emocjach?

Twoje dorosłe życie:

  1. Czy znajdujesz się obecnie w destrukcyjnym związku lub byłeś w takim?
  2. Czy boisz się, że Twoi bliscy lub znajomi mogą ciebie zranić?
  3. Czy boisz się, że gdyby ludzie znali Twoje prawdziwe ja, nie lubiliby Ciebie?
  4. Czy kiedy odnosisz sukces, czujesz się zaniepokojony lub przerażony?
  5. Czy bez wyraźnej przyczyny złościsz się lub jesteś smutny?
  6. Czy jesteś perfekcjonistą?
  7. Czy trudno Ci się zrelaksować lub zabawić?
  8. Czy zauważasz, że zachowujesz się podobnie do swoich rodziców?

Twój związek z rodzicami jako człowieka dorosłego?

  1. Czy rodzice nadal traktują Ciebie jak małe dziecko?
  2. Czy dużo Twoich decyzji zależy od akceptacji rodziców?
  3. Czy reagujesz silnie emocjonalnie w trakcie spotkań z rodzicami?
  4. Czy rodzice manipulują Tobą poprzez groźbę, poczucie winy lub pieniędzmi?
  5. Czy czujesz się odpowiedzialny za odczucia rodziców?
  6. Czy niezależnie co zrobisz, nie jest to wystarczające dla Twoich rodziców?
  7. Czy masz nadzieję, że Twoi rodzice kiedyś się zmienią?

O źródle naszych niepowodzeń możemy nie pamiętać, według zasady określonej przez Lewisa Smedesa

Są dwa rodzaje cierpienia, o których zapominamy.
Zapominamy o przykrościach zbyt błahych, żeby się nimi przejmować.
Zapominamy o cierpieniach zbyt strasznych, żeby nasza pamięć uporała się z nimi.

Rodzice toksyczni! Bardzo jest prawdopodobnie, że wasze dzieci założą swoje rodziny bardzo wcześnie, pragnąc szybko wyprowadzić się z rodzinnego domu, aby uciec przed Waszą presją lub atmosferą rodzinnego domu. Również prawdopodobnie Wasze dzieci będą toksycznymi rodzicami dla swoich dzieci, bo taki model rodziny w swoim dzieciństwie poznali.